મોર વિશે માહિતી અને તથ્યો
મોરનું શરીર બંધારણ
- આકાર અને કદ: મોરનો નર સામાન્ય રીતે 2.5 મીટર (8 ફૂટ) લાંબો અને 1 મીટર (3.3 ફૂટ) ઊંચો હોય છે. માદા મોર સામાન્ય રીતે નર કરતાં નાના હોય છે.
- પાંખ: મોરના પાંખ ખાસ કરીને સુંદર અને રંગીન હોય છે. નર મોરના પાંખ પર મોટાભાગે “ઈયસ” અથવા “ચિહ્ન” હોય છે, જે વિવિધ રંગોમાં ચમકાવે છે.
- ખોરાક અને પોષણ: મોર મુખ્યત્વે શાકાહારી છે અને તેમના આહારમાં બીજ, પત્તા, અને જીવાતો આવે છે. તેઓ ખોરાકની શોધમાં જમીન પર પણ રેતો હોય છે.
- પ્રજનન: મોરોના મેડાના પાંખો ઓછા રંગીન હોય છે, પરંતુ તેઓ મોટા પેટે પાંખીણાં અને શાંત શિસ્ત સાથે માતૃત્વમાં મોટા ભાગે જોવા મળે છે.
મોરના અલગ અલગ નામ
- ગુજરાતી: મોર
- હિન્દી: मोर (Moor)
- આંશિક મોર: પવ (Pavo)
- અંગ્રેજી: Peacock (નર), Peahen (માદા), Peafowl (સામાન્ય નામ)
મોરના પ્રકાર
- ભારતીય મોર (Pavo cristatus): આ તે સૌથી જાણીતા પ્રકાર છે, જે તેના સુંદર પાંખો માટે પ્રસિદ્ધ છે.
- જાવાની મોર (Pavo muticus): આ પ્રજાતિ મોર ઇન્ડોનેશિયાના જાવા અને સુંદરમાની અંદર રહે છે અને તેનો રંગ સૌથી ઓછો હોય છે.
- ગ્રે મોર (Pavo cristatus): આ પ્રજાતિ માન્ય રીતે ભારત, શ્રીલંકા અને પાકિસ્તાનમાં જોવા મળે છે.
અન્ય રસપ્રદ તથ્યો
- શીતલતાની પ્રકૃતિ: મોરનું ચમકદાર પાંખ શીતલતા અને આરામનો પ્રતીક છે, અને તેનું પ્રકૃતિક સુંદરતા થકી તે શાંતિ અને શાંતના સંકેત તરીકે માનવામાં આવે છે.
- સાંસ્કૃતિક મહત્વ: ઘણા સ્થળોએ મોરને શુભ ચિહ્ન તરીકે ગણવામાં આવે છે અને તેનો ઉપયોગ આરંભિક તહેવારો અને રંગોળી માટે કરવામાં આવે છે.
મોરનું નિવાસસ્થાન
- નિવાસસ્થાન: મોર પ્રાથમિક રીતે ઉનાળામાં જંગલ, ખુલ્લા મેદાન અને ઝાડોવાળા વિસ્તારોએ વસે છે. તેઓ સામાન્ય રીતે તેલંગણા, કર્ણાટક, તમિલ નાડુ અને ઉત્તરપૂર્વ ભારતના જમીન પર મળી આવે છે.
- સહજ નિવાસસ્થાન: મોર ઘણી વખત લોકપ્રિય વિખ્યાત સ્થળોએ, વનવિશ્વમાં અથવા પ્રાકૃતિક રીઝર્વમાં પણ જોવા મળે છે.
મોરનો ખોરાક
- અહાર: મોર મુખ્યત્વે શાકાહારી છે, અને તેમના ખોરાકમાં બીજ, પત્તા, ફળો, અને કિટકનો સમાવેશ થાય છે. તેઓ છાલ, પોષકતત્વો, અને નાના જીવાતો પણ ખાતા છે.
- ખોરાકની શોધ: મોર જમીન પર ખોરાક શોધવાનું પસંદ કરે છે, અને તે સૂક્ષ્મજિવોના મૂલ્યો માટે જાણીતા છે.
મોરનું જીવનકાળ
- જંગલમાં: નમ્ર શરતીમાં, મોરનો જીવનકાળ લગભગ 15-20 વર્ષ હોય છે. કેટલાક મોર્નાં કારાગૃહોમાં અથવા સૂર્યપ્રદેશોમાં લંબાય શકે છે.
- બંદુક શસ્ત્રો: જો મોરને જંગલમાં હિંસા થવા અથવા ભોગવાય તો તેમનું જીવનકાળ ટૂંકા હોઈ શકે છે.
મોરની પ્રકૃતિ
- સામાજિક પ્રકૃતિ: મોર સામાજિક પંખી છે અને સામાન્ય રીતે નાના જૂથોમાં રહે છે.
- અધિકાર અને મૌન: મોરનો નર સામાન્ય રીતે તેની ચમકદાર પાંખો સાથે સ્વાર્થ અને મૌન માટે પ્રસિદ્ધ છે. તેઓ રસપ્રદ રીતે પોતાની આસપાસના વાતાવરણને આનંદ આપે છે.
- પ્રજનન: નર મોર પોતાના કુલને આકર્ષિત કરવા માટે રંગીન પાંખો ખોલે છે અને પોતાના સર્વોપરી ઉત્તેજનાત્મક પ્રદર્શન કરે છે.
શારીરિક લાક્ષણિકતાઓ
- સામાન્ય માપ: નર મોરનો કદ સામાન્ય રીતે 2.5 મીટર (8 ફૂટ) લાંબો હોય છે, જ્યારે માદા મોરનો કદ સામાન્ય રીતે ઓછો હોય છે.
- પાંખ: નર મોરના પાંખ ચમકદાર અને રંગીન હોય છે, જેમાં વિશિષ્ટ “આઇ” ચિહ્નો હોય છે. માદા મોરના પાંખ સામાન્ય રીતે ગૌણ અને ઓછા રંગીન હોય છે.
- સાધારણ રંગ: નર મોરનું રંગ મુખ્યત્વે લીલુ, નારંગી, કાળો, અને સુર્ણ હોય છે, જ્યારે માદા મોર સામાન્ય રીતે ભૂરા અને હલકા રંગના હોય છે.
- મુખ અને પુંછ: મોરના મોખરું લાંબું અને પુંછ આકૃતિમાં વિશિષ્ટ હોય છે, જે તેને વિશિષ્ટ દેખાવ આપે છે.
મોર વિશે અદ્ભુત તથ્યો
- મોર ભારતીય રાષ્ટ્રીય પક્ષી છે.
- પુરુષ મોરનાં પંખમાં વિવિધ રંગોની ભવ્ય દેખાવ હોય છે.
- મોરનાં પાંખ 5 ફૂટ સુધી લાંબા હોઈ શકે છે.
- મોરનો પંખ “પીવોટ” તરીકે ઓળખાય છે.
- મોર 15થી 20 વર્ષ જીવે છે.
- મોર પાણીમાં શ્રેષ્ઠ રીતે તરવા માટે જાણીતા છે.
- મોર ખિસકોલા, હરીયો પાક અને જંતુઓ ખાય છે.
- મોરનાં પાંખોમાં 200થી વધુ કલર લેસ હોય છે.
- મોરનાં પાંખ મેટાલિક શેડ્સ ધરાવે છે.
- મોરનાં પાંખ બખ્શાવેલા અને શોકિત હોય છે.
- મોરનું પૂરણનું નામ “પાવોન” છે.
- મોર મોજાં કરવા માટે જાણવામાં આવે છે.
- મોરના પાંખ સૂર્યપ્રકાશમાં ઝળકતા હોય છે.
- મોરનું ધારણ કરવું તે સંતુલન માટે પણ મદદરૂપ હોય છે.
- મોરનું ઔષધિય ઉપયોગ હોય છે.
- મોરની વિશેષતા એ છે કે તે ઊંચા પાંખ ઉંચાડીને પોતાના વિસ્તારને દર્શાવે છે.
- મોરની પૂંછડી ઘણી વખત વિભિન્ન કલરનાં ગોઠવણમાં હોય છે.
- મોર બાહ્ય શિકારોથી બચવા માટે સૂક્ષ્મ ઝૂમથી સાવચેત રહે છે.
- મોરનાં નકલી શિકારનું નમ્ર અંશ તરીકે ઓળખાય છે.
- મોર ફાર્મિંગ અને બગીચાની ધારણાની સાવચેતીથી ઓળખાય છે.
- મોરનાં પાંખ માનવ મેડલ્સ અને કલા માટે ઉપયોગી છે.
- મોરનું મુખ્ય નિવાસ ભારત, શ્રીલંકા અને બાંગ્લાદેશ છે.
- મોરનાં પાંખ માત્ર શોખ માટે છે, જ્યારે તે ભાગમાં મનોરંજન માટે રચાય છે.
- મોરનાં પાંખ મોહક આકર્ષણ માટે વર્તમાન છે.
- મોર પાળવા માટે સરળ છે, પરંતુ તેની સંભાળ માટે ખાસ તકેદારી લેવી પડે છે.
- મોર પુષ્ટિ અને પ્રેમ માટે પોતાના પંખો ફેલાવવાનું પ્રદર્શન કરે છે.
- મોરનાં પાંખ સ્પષ્ટ શૈલી ધરાવે છે.
- મોરનો સામાજિક ગોઠવણ ઉચ્ચ સ્તરે છે.
- મોર નમ્રતા અને સારા સ્વભાવ માટે ઓળખાય છે.
- મોરનાં પાંખ ભવિષ્યવાણી માટે પ્રાચીન સંસ્કૃતિઓમાં ઉપયોગમાં લેવાતા હતા.